కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకు ఐదు రోజులను భీష్మ పంచకంగా పరిగణిస్తారు, ఇది మహాభారతంలోని భీష్మ పితామహుడి పేరు మీద వచ్చింది.
హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం, కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నుంచి కార్తీక పౌర్ణమి వరకు ఉండే ఐదు రోజులను భీష్మ పంచకంగా పరిగణిస్తారు. మహాభారతంలోని భీష్మ పితామహుడి పేరు మీద ఈ ఆచరణకు ఆ పేరు వచ్చింది. అందుకే దీనిని విష్ణు పంచకం అని కూడా పిలుస్తారు.
మహాభారత కథనం ప్రకారం, కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో అంపశయ్యపై ఉన్న భీష్ముడు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం కోసం ఎదురుచూస్తూ శ్రీకృష్ణుడిని స్మరించాడు. ఆ సమయంలో ధర్మం, నీతి, రాజధర్మం వంటి విషయాలపై పాండవులకు ఉపదేశించాడు. భీష్ముడి భక్తి, ధర్మనిష్ఠను స్మరించుకుంటూ ఈ ఐదు రోజులను ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అంకితం చేస్తారు.
ఈ ఐదు రోజుల్లో భక్తులు శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. విష్ణు సహస్రనామం, భగవద్గీత పారాయణం చేస్తారు. కొందరు ఉపవాసం లేదా సాత్విక ఆహార నియమాలు పాటిస్తారు. దీపారాధన, జపం, ధ్యానానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి సేవా కార్యక్రమాలు కూడా నిర్వహిస్తారు.
2026లో భీష్మ పంచకం కార్తీక పౌర్ణమితో ముగుస్తుంది. అయితే, కొన్ని వైష్ణవ సంప్రదాయాల్లో ఏకాదశి నుంచే ఆచరణను పాటిస్తారు. కాబట్టి, ఆలయ లేదా కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించడం మంచిది. ఈ ఐదు రోజులను భక్తి, నియమం, దానం, ధర్మాచరణకు ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన సమయంగా భక్తులు భావిస్తారు.
భీష్మ పంచకం కార్తీక మాసంలో కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకు ఐదు రోజులు కొనసాగుతుంది. ఈ సమయంలో శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధన, ఉపవాసం, జపం, దానం చేయడం విశేష ఫలప్రదమని భక్తుల విశ్వాసం. మహాభారతంలోని భీష్ముడి భక్తి, ధర్మనిష్ఠను స్మరించుకుంటూ ఈ రోజులను ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అంకితం చేస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
భీష్మ పంచకం ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది?
భీష్మ పంచకం కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నుంచి ప్రారంభమై, కార్తీక పౌర్ణమి వరకు ఐదు రోజులు కొనసాగుతుంది.
భీష్మ పంచకం ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
భీష్మ పంచకం శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధనకు, ఉపవాసం, జపం, దానం వంటి ఆధ్యాత్మిక సాధనకు ప్రాధాన్యతనిస్తుంది. భీష్ముడి భక్తి, ధర్మనిష్ఠను స్మరించుకుంటారు.
భీష్మ పంచకం 2026లో ఎప్పుడు ముగుస్తుంది?
2026లో భీష్మ పంచకం కార్తీక పౌర్ణమితో ముగుస్తుంది.






