ఆదిలాబాద్, 16 ఆగస్టు 2016
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు, నిర్మాణానికి అవసరమైన అనుమతులపై తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులు సోమవారం ముంబైలో కీలక చర్చలు జరపనున్నారు. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ మధ్య జరగనున్న ఈ సమావేశంలో పలు కీలక అంశాలపై ఏకాభిప్రాయం సాధించేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్తో సోమవారం ముంబైలో సమావేశం కానున్నారు. ప్రాణహిత నదిపై ప్రతిపాదించిన తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం, దాని ఎత్తు ఖరారు, అంతర్రాష్ట్ర అనుమతులకు సంబంధించిన అంశాలపై ఇరు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు చర్చించనున్నారు. ఈ భేటీకి తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్కుమార్ రెడ్డి, సంబంధిత శాఖల ఉన్నతాధికారులు కూడా హాజరుకానున్నారు.
బ్యారేజీ ఎత్తుపైనే ప్రధాన చర్చ
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీని పూర్తి రిజర్వాయర్ స్థాయి (ఎఫ్ఆర్ఎల్) 152 మీటర్ల ఎత్తులో నిర్మించాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం కోరుతోంది. అయితే, గతంలో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లకు పరిమితం చేయాలన్నది మహారాష్ట్ర వైఖరిగా ఉంది. ఈ వ్యత్యాసం కారణంగా ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సంబంధించిన అనుమతుల విషయంలో ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతోంది.
150 నుంచి 152 మీటర్ల స్థాయిలో నిర్మిస్తే నీటిని శ్రీపాద ఎల్లంపల్లి ప్రాజెక్టుకు తరలించేందుకు వీలవుతుందని, విద్యుత్ వినియోగం, పంపింగ్ ఖర్చులు తగ్గుతాయని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. 148 మీటర్ల ఎత్తులో బ్యారేజీ నిర్మిస్తే ఆశించిన స్థాయిలో నీటిని గురుత్వాకర్షణ ద్వారా తరలించడం సాధ్యం కాదని తెలంగాణ అధికారులు భావిస్తున్నారు.
ముంపు ప్రభావంపై సాంకేతిక నివేదికలు
బ్యారేజీ ఎత్తును పెంచితే మహారాష్ట్రలో ఎంత భూభాగం ముంపునకు గురవుతుందనే అంశం కూడా చర్చల్లో కీలకం కానుంది. తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ అధికారుల సమాచారం ప్రకారం, 152 మీటర్ల స్థాయిలో సుమారు 2,300 ఎకరాల భూమిపై ముంపు ప్రభావం ఉండవచ్చు. 150 మీటర్ల స్థాయిలో ఈ ప్రభావం 1,000 ఎకరాల కంటే తక్కువగా ఉంటుందని అంచనా వేశారు. ఈ స్థాయిల్లో గ్రామాలు ముంపునకు గురికావని అధికారులు పేర్కొన్నట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.
బ్యారేజీ ఎత్తును బట్టి నీటి మట్టాలు, ముంపు పరిధి ఎలా మారుతాయో వివరించే సాంకేతిక నివేదికలు, కాంటూర్ మ్యాపులను తెలంగాణ అధికారులు మహారాష్ట్రకు అందించారు. పుణెలోని కేంద్ర జల, విద్యుత్ పరిశోధనా సంస్థ నిర్వహించిన బ్యాక్వాటర్ అధ్యయనాల వివరాలను కూడా సమర్పించారు.
ప్రాణహితచేవెళ్ల ప్రాజెక్టుకు ప్రాధాన్యం
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ప్రాణహితచేవెళ్ల ప్రాజెక్టులో భాగం. ఉత్తర తెలంగాణలో, ముఖ్యంగా ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో సాగునీరు, తాగునీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు ఈ ప్రాజెక్టును ఉపయోగించాలన్నది రాష్ట్ర ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా సుమారు రెండు లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
2023న తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర మధ్య జరిగిన ఒప్పందంలో బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లుగా నిర్ణయించారు. అనంతరం ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగకపోవడంతో నిర్మాణం నిలిచిపోయింది. ఇప్పుడు బ్యారేజీ ఎత్తుపై ఇరు రాష్ట్రాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం సాధించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం మరోసారి చర్చలకు సిద్ధమైంది.
